Empati, bir insanın başka bir insanı tüm duygularıyla anlayabilmek
için kendisini karşısındaki insanın yerine koyup anlayıp tanıma sanatına
denir. Empati yeteneği bildiğiniz gibi herkeste bulunmamaktadır.
Bulunmayan kişilerde daha çok ben merkezciliği vardır. Yani bencillik ön
plandadır. Empati yeteneği güçlü olan kişilerde ise kişinin kendisinden
çok başkasını düşündüğü görülmüştür. Empatiye sahip insanlar duygusal
yönden çok hassastırlar.
Kişinin empati yeteneğini geliştirmesi kendi iç dünyasına
bağlıdır. Bazıları bir olayı değerlendirirken olayın kahramanları yerine
kendilerini koyamazlar. Daha doğrusu akıllarına gelmez bu. Bazıları ise
bir olay karşısında rahatlıkla kahramanların yerine kendisini koyabilir
ve orada gerçekleşen olayları, duyguları en içten şekilde
hissedebilirler. Empati yapmanın çeşitli yararları vardır. Bunların en
önemlisi, insanları anlamaya çalışmaktır. İnsanları anlamaya çalıştıkça
onların duygu ve düşüncelerini daha doğru şekilde sentezleyip
yorumlayabiliriz. Anlaşılmanın çok ama çok zor olduğu bu zamanlarda
empati yeteneği olan insanların çok şanslı olduğunu düşünüyorum. Tabi
sadece empati yeteneğinin güçlü olması yetmez. Bunu kullanıp
değerlendirebilmek de çok önemlidir. Çünkü bazen empati kişiyi ruhsal
bunalımın içine sokabiliyor. Yani çok üzüldüğümüz bir konu üzerinde
yaptığımız empatileri iyi bir şekilde kontrol etmezsek bunun sınırları
hızla artar. Örneğin empatiyi iyi kullanamayıp bu üzüntümüzü
karşımızdaki kişiyle daha çok bağdaşlaştırıp o kişinin hakkında yanlış
kanaatler edinebiliriz. Bu yüzden empatinin çoğu kişide olduğuna inansam
da empatiyi kontrollü kullanan kişilerin pek çok olduğunu sanmıyorum.
İnsana yerine göre yarar, yerine göre zarar sağlayan empatiyi etkili
kullanmak demek her olay karşısında aşırı duygulanmak veya aşırı
hayallere kapılmak değildir. Bu yapıldığı sürece empati gerçekliklerden
uzaklaşıp kişinin kendi içindeki yanlış düşüncelerle dolu olan dünyasına
inanmasına neden olur. Bu da ilerde kişi ya da kişilerin doğru ve
yanlışı ayırt etme gücünü köreltmektedir.
Doğruyla yanlışların ayırt edilemediği durumlarda hatalar, yanlış anlaşılmalar, duygu karmaşıklıkları ortaya çıkmaktadır.
Bu nedenle her olayda empati yapmayı düşünmekten çok, empati
yeteneğinizi kullandığınız yerlerde ölçülü ve kontrolcü olmanıza
odaklanın. Bu size doğru ve yanlışı ayırma konusunda çok önemli
yardımlarda bulunacaktır.
Empati yapılırken kin ve nefret gibi olumsuz duygulardan
arınmalısınız. Aksi takdirde bu gibi duygular empati yaparken kişinin
yanlış düşünce ve yargılara varmasına neden olur. İnsanlar bazen olaylar
karşısındaki duygu ve tepkilerini saklamaya çalışırlar. Bu gibi
durumlarda kendimizi bu kişilerin yerine koyup yaşadıkları tedirginliği
anlayabiliriz. Ama asla "şu yüzden saklıyor, bu yüzden saklıyor." diye
düşünce falcılığı yapmamalıyız. Bu empati olmaz çünkü. Bu daha çok merak
ve karşımızdakinin yaşantısını bilmeden yaptığımız yorumlardır.
Herkes anlaşılmak ister. Anlaşılmak için ise anlaşılmayı
engelleyen nedenlerin ortadan kaldırılması gerekir. Çünkü anlaşılmayı
engelleyen nedenler ortadan kaldırıldığında karşınızdaki kişinin sizin
hakkınızda kolaylıkla empati yapabilme yeteneğini kullanma olasılığını
arttırır.
Kaynak: linkedin/ekremmozturk
إرسال تعليق